- własności wytrzymałościowe, głównie wytrzymałość na ściskanie,
- twardość,
- uziarnienie,
- gęstości, właściwa, nasypowa, kąt naturalnego usypu,
- wilgotność,
- inne, zróżnicowane w poszczególnych technologiach materiałów uziarnionych.
Podstawowe rodzaje ziaren materiałów naturalnych i syntetycznych
- krystalit (kryształ pierwotny) – najmniejszy element budowy materiału uziarnionego, proszku. Krystalit tworzy przestrzeń koherentnie
rozpraszająca promieniowanie rentgenowskie wskutek wysokiego stopnia uporządkowania materii w jego obrębie, umożliwiający pomiar jego wielkości przez wykorzystanie zjawiska poszerzenia dyfrakcyjnych refleksów rentgenowskich,
- agregat – tworzy go niewielka liczba krystalitów połączonych w bezporowaty zbiór,
- aglomerat – ziarno utworzone z wielu krystalitów i ewentualnie agregatów, charakteryzujące się porowatością,
- granulat - szczególna forma agregatu wytworzona sztucznie o regularnym kształcie (kulistym, elipsoidy obrotowej).
Podstawowe własności fizyczne materiałów uziarnionych pojedynczych ziaren oraz ich zbiorów to:
− wymiary (rozmiary) ziaren,
− kształt ziaren,
− powierzchnia ziaren,
− objętość ziaren,
− porowatość,
− wilgotność (jej rodzaj) i wilgoć,
− gęstość,
− parametry matematyczne ich zbioru, składu, rozkładu
W procesach rozdrabniania, wzbogacaniastosuje się jeszcze inne kryteria rozdziału związane z własnościami to jest:
− skład densymetryczny,
− wilgotność,
− podatność na przesiewanie,
− podatność na wzbogacanie grawitacyjne,
− podatność na wzbogacanie magnetyczne,
− podatność na wzbogacanie elektryczne,
− podatność na flotację,
− podatność na inne technologie wzbogacania,
− podatność na aglomerację (bezciśnieniowa i ciśnieniową),
− podatność na polerowanie,
− mrozoodporność,
− nasiąkliwość,
− inne właściwości fizykomechaniczne,
− inne właściwości chemiczne,
− stopień koncentracji składnika użytecznego,
− właściwości optyczne,
− barwę materiału ziaren oraz ich połysk,
− kształt ziaren,
− współczynnik tarcia ziaren o powierzchnię materiału po której się poruszają,
− udział zanieczyszczeń,
− inne własności zwane też właściwościami.
Wskaźniki można podzielić na trzy grupy:
1. Wskaźniki fizyczne określające cechy geometryczne i własności fizyczne materiału uziarnionego, czyli: wymiary, kształty ziaren, rozkłady zbiorów ziaren, procentowe pozostałości na sitach kontrolnych, udziały procentowe zewnętrznych górnych lub dolnych klas ziarnowych, wymiary ziaren kontrolnych: średnich, najczęściej o określonym procencie ilościowo lub masowo, powierzchnię właściwą (statyczną, kinetyczną), gęstość piknometryczną, twardość, mikrotwardość, strukturę petrograficzną, wytrzymałość na ściskanie, wytrzymałość na rozciąganie (próba Brazylijska), wskaźniki związane z poborem energii na rozdrabnianie - indeksy pracy (Bonda, Hardgrove'a, Zeisela, Schillera lub inny), wytrzymałość na uderzenie, indeks abrazyjności (ścieralność), moduł Younga (statyczny i dynamiczny), współczynnik Poissona, kruchość, łupliwość, higroskopijność, zdolności adsorpcyjne i absorpcyjne, piroforyczność, barwę, połysk, objętość porów (całkowitą, średnią), rozkład, kształt porów, kąt tarcia wewnętrznego, kąt tarcia statycznego i kinetycznego o metal, kąt naturalnego usypu oraz szereg innych wskaźników dotyczących rozdrabniania materiałów w technologiach rozdrabniania np.: materiałów pochodzenia roślinnego, środków farmaceutycznych, farb i lakierów i innych.
2. Wskaźniki technologiczne: stopnie rozdrobnienia (graniczny, średni, n-procentowy), wzrostu powierzchni, podatność na mielenie, podatność na aglomerację (bezciśnieniową i ciśnieniową), udział wody, wydajność całkowitą, wydajność klasy użytecznej, jednostkowy pobór energii na proces rozdrabniania oraz procesy towarzyszące (klasyfikacji ziarnowej, wzbogacania i inne), efektywność (skuteczność) procesu rozdrabniania oraz wskaźniki dotyczące materiałów drobno uziarnionych – proszków, to jest: sypkość, zagęszczalność prasowalność, spiekalność i inne.
3. Własności fizykomechaniczne: wskaźniki chemiczne zawierające: udziały: materiału podstawowego, pozostałych składników, zanieczyszczeń faz (stałej, ciekłej i gazowej), występowanie powłok tlenkowych, aktywność, odporność na korozję, aktywność chemiczną, aktywność elektrochemiczną, zdolności katalityczne, toksyczność i inne.
W projektowaniu kruszarek i młynów stosowanych w górnictwie w przeróbce mechanicznej rud oraz rozdrabnianiu surowców skalnych, a także surowców i spoiw mineralnych większość producentów maszyn rozdrabniających w ich projektowaniu posługuje się wskaźnikiem WI, który najczęściej wyznacza w swoim firmowym laboratorium w standardowym młynie Bonda.
Dokładne określenie podatności materiału na rozdrabnianie jest przydatne dla inwestorów zakładów do rozdrabniania (kruszenia i mielenia), konstruktorów maszyn rozdrabniających oraz projektantów układów rozdrabniania.
Na jednostkowy pobór energii w procesie mielenia mają wpływ nie tylko własności fizyczne materiału – określane wskaźnikami WI, HGI lub innymi, ale także sposób rozdrabniania oraz środowisko rozdrabniania, czyli sposób mielenia na mokro lub na sucho. O rodzaju środowiska (woda, powietrze lub gazy suszące), decydują: własności fizyczne materiału, technologia rozdrabniania oraz jego przyszłe zastosowanie jako produktu finalnego lub nadawy do następnego procesu rozdrabniania.
W przypadku kruszenia dominująca większość procesów zachodzi na sucho, przy wilgotności złożowej lub powstałej podczas składowania materiału rozdrabnianego.
W przypadku mielenia środowisko rozdrabniania ma wpływ na jednostkowy pobór energii oraz na koszty suszenia, jeśli zmielony materiał wymaga suszenia.
Szereg materiałów można mleć w środowisku powietrza lub wody, a o rodzaju środowiska mielenia decydują całkowite koszty mielenia. Znaczną część materiałów: surowce cementowe, węgle energetyczne (pomijając nieliczne technologie wytwarzania wodnych zawiesin lub suspensji węgla), nawozy mineralne miele się na sucho w środowisku gazów suszących, a spoiwa mineralne (cement, wapno gips palony) nawozy mineralne oraz wiele surowców mineralnych i uziarnionych materiałów syntetycznych miele się na sucho w środowisku powietrza, natomiast niemal wszystkie rudy miele się tylko na mokro w środowisku wody.